كارشناس روابط بینالملل و رسانه، با تشریح ابعاد جنگ تركیبی و ادراكی علیه جمهوری اسلامی ایران، رفتار رسانهای و سیاسی غرب ـ بهویژه الگوی رفتاری دونالد ترامپ ـ را مبتنی بر «مدل مرد دیوانه» توصیف كرد.
علی ودایع، كارشناس روابط بینالملل و رسانه در گفتوگو با برنامه «پاسدار ایران» با اشاره به وضعیت كنونی كشور در عرصه نبرد رسانهای و سیاسی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران، امروز درگیر یك جنگ تركیبی تمامعیار است كه یكی از مهمترین لایههای آن، جنگ رسانهای و بهطور خاص جنگ ادراكی و عاطفی علیه افكار عمومی محسوب میشود.
ودایع با تأكید بر اینكه در این نوع جنگ، هدف صرفاً انتقال خبر نیست، افزود: مسئله اصلی این است كه مخاطب چگونه به یك واقعه نگاه میكند و چه برداشت ذهنی و احساسی از آن دارد. در واقع میدان اصلی نبرد، ذهن و قلب انسانهاست، نه صرفاً سطح اطلاعرسانی.
این كارشناس روابط بینالملل با اشاره به الگوی رفتاری غرب در حوزه رسانه و سیاست، دونالد ترامپ را نمونه بارز این مدل دانست و تصریح كرد: آنچه در ادبیات راهبردی از آن با عنوان «مدل مرد دیوانه» یاد میشود، مبتنی بر ایجاد تصویری كاملاً غیرقابل پیشبینی از یك بازیگر سیاسی است؛ بهگونهای كه طرف مقابل هیچگاه نداند با چه موضع یا اقدامی روبهرو خواهد شد.
به گفته وی، این الگو را میتوان در پرونده جمهوری اسلامی ایران، جنگ اوكراین، منازعات تجاری آمریكا با چین و همچنین جنگ تعرفهای واشنگتن بهوضوح مشاهده كرد.
ودایع با اشاره به رفتار رسانهای ترامپ و تیم همراه او خاطرنشان كرد: الگوی خبری مورد استفاده آنان مبتنی بر پارادوكس رفتاری و ارسال پیامهای متناقض است؛ به این معنا كه یك خبر در یك جهت منتشر میشود و بلافاصله خبر دیگری در جهتی كاملاً مخالف مخابره میگردد. این وضعیت صرفاً نشانه بینظمی یا آشفتگی نیست، بلكه بخشی از یك تاكتیك روانی هدفمند برای ایجاد آشوب ذهنی و نوسان احساسی در مخاطب به شمار میرود.
این تحلیلگر سیاسی این روش را «تاكتیك فریز و گداخت» توصیف كرد و گفت: در این شیوه، ابتدا با انتشار یك خبر مثبت، فضایی از امید یا آرامش ایجاد میشود و بلافاصله با یك خبر منفی، همان فضا فرو میریزد. نتیجه این فرآیند، قرار گرفتن جامعه در وضعیت تعلیق، اضطراب و بلاتكلیفی دائمی است.
ودایع تأكید كرد كه این بازی متناقض خبری صرفاً كاركرد سیاسی ندارد، بلكه بهطور مستقیم برای مدیریت و جهتدهی به بازارهای اقتصادی، از جمله والاستریت و قیمت نفت، مورد استفاده قرار میگیرد؛ چراكه نوسانات اقتصادی برای واشنگتن و شخص ترامپ از اهمیت راهبردی برخوردار است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به دوره 60 روزه مذاكرات پیش از جنگ تحمیلی 12 روزه، تصریح كرد: پروپاگاندای رسانهای طرف مقابل در آن مقطع، بهدنبال «اجتماعیسازی مذاكرات» بود؛ به این معنا كه موضوعات پیچیده، فنی و راهبردی مرتبط با منافع كلان ایران، بهصورت سادهسازیشده و سطحی، اما با دستكاری هدفمند در جزئیات، به افكار عمومی تزریق میشد.
این كارشناس رسانه افزود: هدف از این روند، ایجاد آشوب فكری در جامعه و سپس تبدیل این آشوب ذهنی به فشار اجتماعی مدیریتشده از پایین به سمت حاكمیت بود؛ بهگونهای كه عدم انسجام فكری جامعه به ابزاری برای اعمال فشار مضاعف بر تصمیمگیران كشور تبدیل شود.
ودایع در ادامه با اشاره به برخی تحركات دیپلماتیك و طرح نامهایی نظیر رابرت مالی در پرونده ایران اظهار داشت: آنچه امروز در برخی موارد تحت عنوان «بازگشت به مذاكره» مطرح میشود، در واقع «دروغی به نام مذاكره» است. در این چارچوب، مذاكره بیش از آنكه یك فرآیند واقعی برای حلوفصل اختلافات باشد، نقش یك پوشش رسانهای و سیاسی برای اقدامات بعدی، از جمله تشدید آشوب فكری و حتی تحركات میدانی را ایفا میكند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی یادآور شد: مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران، از جمله سخنگوی وزارت امور خارجه، بارها هرگونه گفتوگوی مستقیم یا غیرمستقیم با طرف متخاصم را تكذیب كردهاند و همین تناقض میان روایت رسمی ایران و روایت رسانههای غربی، خود یكی از نشانههای بارز جنگ ادراكی و عملیات روانی طرف مقابل است.
ودایع در پایان بر ضرورت بازپسگیری مرجعیت خبری از سوی رسانههای داخلی، بهویژه صدا و سیما، تأكید كرد و گفت: روایت اولیه و معتبر هر رویداد مهم باید ابتدا از سوی رسانههای ملی به جامعه ارائه شود تا امكان مانور، تحریف و روایتسازی رسانههای معاند به حداقل برسد.
وی همچنین نقش نخبگان و مراجع فكری اجتماعی را گام دوم این مسیر دانست و افزود: معلمان، اساتید دانشگاه، روحانیون، والدین و سایر افراد دارای اعتبار اجتماعی باید بتوانند برای مخاطبان خود، بهویژه نسل جوان، سازوكار تشخیص روایتهای دستكاریشده و تمایز میان خبر و عملیات روانی را تبیین كنند و در نهایت، به ارتقای سواد رسانهای جامعه كمك نمایند.
برنامه «پاسدار ایران»، هر روز ساعت 11:00 تا 22:00 از رادیو تهران پخش میشود.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.
